A new reading of the epitaph of the lector Tigridius (CLE 2197): a critical study of a Christian funerary carmen from Late Antique Gaul

Authors

DOI: https://doi.org/10.6018/ayc.704261
Keywords: Carmina Latina Epigraphica, commaticum, textual criticism, manuscript transmission, patristic intertextuality, cyprian of carthage, Chistian lectorate, Augustodunum

Abstract

This article offers a comprehensive study of the epitaph of Tigridius (CLE 2197 = CIL XIII, 2799), a young Christian lector from Augustodunum (Autun) in Gaul, dated between the 4th and 5th centuries AD. Based on the drawing transmitted by de Beaumesnil (1781) and subsequent editions, the material condition of the inscription is examined, along with its textual reconstruction, possible configuration as a commaticum, and intertextual richness. The study also presents a critical reassessment of the traditionally accepted text, proposing a new reading that sheds further light on the internal structure of the epitaph and its connection to Christian discourse of the period.

Downloads

Download data is not yet available.
Metrics
Views/Downloads
  • Abstract
    9
  • PDF (Español (España))
    4
  • EPUB (Español (España))
    0

References

Abreviaturas y fuentes

CIL = 1863-. Corpus Inscriptionum Latinarum. Berlin: De Gruyter.

CLE = Bücheler, Franz y Lommatzsch, Ernst 1982. Anthologia Latina, fasc. 1–2: Carmina Latina Epigraphica. Stuttgart: Teubner.

ILCV = Diehl, Ernst 1967. Inscriptiones Latinae Christianae Veteres. Berlin-Dublin- Zürich: Weidmannsche Buchhandlung.

Bibliografía

Andrieu, Michel 1925. Les Ordres mineurs dans l’ancien rit romain. Revue de Sciences Religieuses 5 (2), 232-274. https://doi.org/10.3406/rscir.1925.1297

Beaujard, Brigitte 2000. Le culte des saints en Gaule. Les premiers temps. D’Hilaire de Poitiers à la fin du VIe siècle. Paris: Cerf.

Blaise, Albert 1993. Dictionnaire latin-français des auteurs chrétiens. Turnhout: Brepols.

Bücheler, Franz y Lommatzsch, Ernst 1982. Anthologia Latina, fasc. 1–2: Carmina Latina Epigraphica. Stuttgart: Teubner.

De Beaumesnil, Pierre 1781. Antiquités & monumens du Bourbonnais et de partie de la Bourgogne. Paris: Bibliothèque nationale de France, département Estampes et photographie, 4-VE-884. https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10546956h. Consultado: 14/07/2026.

Diehl, Ernst 1967. Inscriptiones Latinae Christianae Veteres. Berlin-Dublin-Zürich: Weidmannsche Buchhandlung.

Engström, Einar 1912. Carmina Latina Epigraphica post editam collectionem Buechelerianam in lucem prolata. Göteborg: Eranos’ Förlag.

Escolà Tuset, Josep Maria 2013. Tipología de los carmina latina epigraphica cristianos. En Fernández Martínez, Concepción; Limón Belén, María; Gómez Pallarès, Joan y del Hoyo Calleja, Javier (Eds.), Ex officina: literatura epigráfica en verso. Homenaje a Xavier Gómez Font, 111-119. Sevilla: Secretariado de Publicaciones de la Universidad de Sevilla.

Fernández Martínez, Concepción 2001. La fecha de muerte en los epitafios cristianos en verso. AnMal electrónica 6. https://revistas.uma.es/index.php/analecta. Consultado: 14/07/2026.

Fernández Martínez, Concepción 2012. ¿Qué aportaron los cristianos a la epigrafía en verso? El caso de Arnolfo (s. IX). Veleia 29, 29-42. https://doi.org/10.1387/veleia.8901

Fernández Martínez, Concepción 2020. Ritmos métricos accidentales o locuciones idiomáticas en inscripciones galas consideradas como carmina (CIL XIII, 1983, 1972, 2073, 2216, 1849). Revue de philologie, de littérature et d’histoire anciennes 94(1), 83–101. https://doi.org/10.3917/phil.941.0083

De Fontenay, Harold 1889. Autun et ses monuments, avec un précis historique par Anatole de Charmasse. Autun: Dejussieu.

Gascou, Jacques 1967. Le rescrit d’Hispellum. Mélanges de l’École française de Rome. Antiquité 79(2), 609-659. https://doi.org/10.3406/mefr.1967.7545

Hirschfeld, Otto 1899. Corpus Inscriptionum Latinarum, vol. XIII, part. I. Berlin: Academiae Litterarum Regiae Borussicae.

INRAP – Institut national de recherches archéologiques préventives 2020. La nécropole paléochrétienne de Saint-Pierre-l’Estrier à Autun. https://www.inrap.fr/la-necropole-paleochretienne-de-saint-pierre-l-estrier-autun-15064. Consultado: 14/07/2026.

Janssens, Jos 1981. Vita e morte del cristiano negli epitafi di Roma anteriori al secolo VII. Roma: Pontificia Universidad Gregoriana.

Kajanto, Iiro 1963. Onomastic Studies in the Early Christian Inscriptions of Rome and Carthage. Helsinki: Biblioteca de la Universidad de Helsinki.

Kruschwitz, Peter 2002. Überlegungen zum Begriff ‚Commaticum’. Theorie und Praxis am Beispiel von CLE Engström 410. En del Hoyo Calleja, Javier y Gómez Pallarès, Joan (Eds.), Asta ac Pellege. 50 años de la publicación de Inscripciones Hispanas en Verso de S. Mariner, 39-46. Madrid: Signifer.

Laes, Christian 2019. Lectors in the Latin West: The Epigraphical Evidence (c. 300–800). Arctos 53, 83-127. https://doi.org/10.71390/arctos.96052

Le Blant, Edmond 1856. Inscriptions chrétiennes de la Gaule antérieures au VIIIe siècle, vol. I: Provinces Gallicanes. Paris: Imprimerie impériale.

Lebek, Wolfgang Dieter 1976. Drei lateinische Hexameterinschriften. ZPE 20, 167-177.

Massaro, Matteo 2012. Fra poesia e prosa affettiva in iscrizioni sepolcrali (a proposito di nuove raccolte territoriali iberiche di CLE). Epigraphica 74, 277-308.

Pascual Barea, Joaquín 2020. Los dedicantes y destinatarios de los Carmina Latina Epigraphica de las Galias. En Limón Belén, María y Fernández Martínez, Concepción (Coords.), Sub ascia. Estudios sobre Carmina Latina Epigraphica, 423-438. Sevilla: Editorial Universidad de Sevilla.

Pietri, Charles 1986. Autun. En Gauthier, Nancy y Picard, Jean-Charles (Dirs.), Topographie chrétienne des cités de la Gaule des origines au milieu du VIIIe siècle, IV, Province ecclésiastique de Lyon (Lugdunensis Prima), 37–45. Paris : De Boccard.

Rebourg, Alain 1993. Carte archéologique de la Gaule 71(1). Paris: Académie des Inscriptions et Belles-Lettres.

Sanders, Gabriel 1991. Lapides memores. Païens et chrétiens face à la mort: le témoignage de l’épigraphie funéraire latine. Faenza: Fratelli Lega.

Solin, Heikki y Salomies, Olli 1988. Repertorium Nominum Gentilium et Cognominum Latinorum. Hildesheim-Zürich-New York: Ols-Weidmann.

Väänänen, Veikko 1981. Introduction au latin vulgaire. Paris: Klincksieck.

Published
30-07-2026
How to Cite
Limón Belén, M., & Ponce Bejarano, J. (2026). A new reading of the epitaph of the lector Tigridius (CLE 2197): a critical study of a Christian funerary carmen from Late Antique Gaul . Antigüedad Y Cristianismo, (43), 153–167. https://doi.org/10.6018/ayc.704261
Issue
Section
Articles