Nueva lectura del epitafio del lector Tigridio (CLE 2197): estudio crítico de un carmen funerario cristiano de la Galia tardoantigua

Autor/innen

DOI: https://doi.org/10.6018/ayc.704261
Schlagworte: Carmina Latina Epigraphica, commaticum, crítica textual, transmisión manuscrita, intertextualidad patrística, Cipriano de Cartago, lectorado cristiano, Augustodunum

Abstract

Este artículo presenta un estudio exhaustivo del epitafio de Tigridio (CLE 2197 = CIL XIII, 2799), un joven lector cristiano de Augustodunum (Autun), en la Galia, datado entre los siglos IV y V d. C. A partir del dibujo transmitido por de Beaumesnil (1781) y de las ediciones posteriores, se analiza el estado material de la inscripción, su reconstrucción textual, su posible configuración como commaticum y su dimensión intertextual. El estudio ofrece, además, una revisión crítica del texto tradicionalmente aceptado, proponiendo una nueva lectura que permite comprender mejor la estructura interna del epitafio y su vínculo con el discurso cristiano de la época.

Downloads

Keine Nutzungsdaten vorhanden.
Metriken
Views/Downloads
  • Abstract
    9
  • PDF (Español (España))
    4
  • EPUB (Español (España))
    0

Literaturhinweise

Abreviaturas y fuentes

CIL = 1863-. Corpus Inscriptionum Latinarum. Berlin: De Gruyter.

CLE = Bücheler, Franz y Lommatzsch, Ernst 1982. Anthologia Latina, fasc. 1–2: Carmina Latina Epigraphica. Stuttgart: Teubner.

ILCV = Diehl, Ernst 1967. Inscriptiones Latinae Christianae Veteres. Berlin-Dublin- Zürich: Weidmannsche Buchhandlung.

Bibliografía

Andrieu, Michel 1925. Les Ordres mineurs dans l’ancien rit romain. Revue de Sciences Religieuses 5 (2), 232-274. https://doi.org/10.3406/rscir.1925.1297

Beaujard, Brigitte 2000. Le culte des saints en Gaule. Les premiers temps. D’Hilaire de Poitiers à la fin du VIe siècle. Paris: Cerf.

Blaise, Albert 1993. Dictionnaire latin-français des auteurs chrétiens. Turnhout: Brepols.

Bücheler, Franz y Lommatzsch, Ernst 1982. Anthologia Latina, fasc. 1–2: Carmina Latina Epigraphica. Stuttgart: Teubner.

De Beaumesnil, Pierre 1781. Antiquités & monumens du Bourbonnais et de partie de la Bourgogne. Paris: Bibliothèque nationale de France, département Estampes et photographie, 4-VE-884. https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10546956h. Consultado: 14/07/2026.

Diehl, Ernst 1967. Inscriptiones Latinae Christianae Veteres. Berlin-Dublin-Zürich: Weidmannsche Buchhandlung.

Engström, Einar 1912. Carmina Latina Epigraphica post editam collectionem Buechelerianam in lucem prolata. Göteborg: Eranos’ Förlag.

Escolà Tuset, Josep Maria 2013. Tipología de los carmina latina epigraphica cristianos. En Fernández Martínez, Concepción; Limón Belén, María; Gómez Pallarès, Joan y del Hoyo Calleja, Javier (Eds.), Ex officina: literatura epigráfica en verso. Homenaje a Xavier Gómez Font, 111-119. Sevilla: Secretariado de Publicaciones de la Universidad de Sevilla.

Fernández Martínez, Concepción 2001. La fecha de muerte en los epitafios cristianos en verso. AnMal electrónica 6. https://revistas.uma.es/index.php/analecta. Consultado: 14/07/2026.

Fernández Martínez, Concepción 2012. ¿Qué aportaron los cristianos a la epigrafía en verso? El caso de Arnolfo (s. IX). Veleia 29, 29-42. https://doi.org/10.1387/veleia.8901

Fernández Martínez, Concepción 2020. Ritmos métricos accidentales o locuciones idiomáticas en inscripciones galas consideradas como carmina (CIL XIII, 1983, 1972, 2073, 2216, 1849). Revue de philologie, de littérature et d’histoire anciennes 94(1), 83–101. https://doi.org/10.3917/phil.941.0083

De Fontenay, Harold 1889. Autun et ses monuments, avec un précis historique par Anatole de Charmasse. Autun: Dejussieu.

Gascou, Jacques 1967. Le rescrit d’Hispellum. Mélanges de l’École française de Rome. Antiquité 79(2), 609-659. https://doi.org/10.3406/mefr.1967.7545

Hirschfeld, Otto 1899. Corpus Inscriptionum Latinarum, vol. XIII, part. I. Berlin: Academiae Litterarum Regiae Borussicae.

INRAP – Institut national de recherches archéologiques préventives 2020. La nécropole paléochrétienne de Saint-Pierre-l’Estrier à Autun. https://www.inrap.fr/la-necropole-paleochretienne-de-saint-pierre-l-estrier-autun-15064. Consultado: 14/07/2026.

Janssens, Jos 1981. Vita e morte del cristiano negli epitafi di Roma anteriori al secolo VII. Roma: Pontificia Universidad Gregoriana.

Kajanto, Iiro 1963. Onomastic Studies in the Early Christian Inscriptions of Rome and Carthage. Helsinki: Biblioteca de la Universidad de Helsinki.

Kruschwitz, Peter 2002. Überlegungen zum Begriff ‚Commaticum’. Theorie und Praxis am Beispiel von CLE Engström 410. En del Hoyo Calleja, Javier y Gómez Pallarès, Joan (Eds.), Asta ac Pellege. 50 años de la publicación de Inscripciones Hispanas en Verso de S. Mariner, 39-46. Madrid: Signifer.

Laes, Christian 2019. Lectors in the Latin West: The Epigraphical Evidence (c. 300–800). Arctos 53, 83-127. https://doi.org/10.71390/arctos.96052

Le Blant, Edmond 1856. Inscriptions chrétiennes de la Gaule antérieures au VIIIe siècle, vol. I: Provinces Gallicanes. Paris: Imprimerie impériale.

Lebek, Wolfgang Dieter 1976. Drei lateinische Hexameterinschriften. ZPE 20, 167-177.

Massaro, Matteo 2012. Fra poesia e prosa affettiva in iscrizioni sepolcrali (a proposito di nuove raccolte territoriali iberiche di CLE). Epigraphica 74, 277-308.

Pascual Barea, Joaquín 2020. Los dedicantes y destinatarios de los Carmina Latina Epigraphica de las Galias. En Limón Belén, María y Fernández Martínez, Concepción (Coords.), Sub ascia. Estudios sobre Carmina Latina Epigraphica, 423-438. Sevilla: Editorial Universidad de Sevilla.

Pietri, Charles 1986. Autun. En Gauthier, Nancy y Picard, Jean-Charles (Dirs.), Topographie chrétienne des cités de la Gaule des origines au milieu du VIIIe siècle, IV, Province ecclésiastique de Lyon (Lugdunensis Prima), 37–45. Paris : De Boccard.

Rebourg, Alain 1993. Carte archéologique de la Gaule 71(1). Paris: Académie des Inscriptions et Belles-Lettres.

Sanders, Gabriel 1991. Lapides memores. Païens et chrétiens face à la mort: le témoignage de l’épigraphie funéraire latine. Faenza: Fratelli Lega.

Solin, Heikki y Salomies, Olli 1988. Repertorium Nominum Gentilium et Cognominum Latinorum. Hildesheim-Zürich-New York: Ols-Weidmann.

Väänänen, Veikko 1981. Introduction au latin vulgaire. Paris: Klincksieck.

Veröffentlicht
30-07-2026
Zitationsvorschlag
Limón Belén, M., & Ponce Bejarano, J. (2026). Nueva lectura del epitafio del lector Tigridio (CLE 2197): estudio crítico de un carmen funerario cristiano de la Galia tardoantigua. Antigüedad Y Cristianismo, (43), 153–167. https://doi.org/10.6018/ayc.704261
Ausgabe
Rubrik
Artikel