Origini e genealogie artistiche della pala d'altare barocca di Santa Mariña do Rosal
Agenzie di supporto
- Accordo tra l’USC e il Concello do Rosal IP2025/CP034-3
Abstract
Sono molti gli altari che oggi rimangono orfani o di cui si ignorano le origini nelle parrocchie delle zone di confine tra la Galizia e il nord del Portogallo. Uno degli obiettivi principali di questo articolo è quello di riaprire la questione affrontando un caso paradigmatico: l'altare maggiore della chiesa parrocchiale di Santa Mariña do Rosal. Quest'opera si discosta chiaramente dai modelli canonici del barocco galiziano, avvicinandosi invece all'estetica del cosiddetto stile nazionale portoghese. Attraverso una metodologia che combina la consultazione di archivi, ricerche precedenti e un'analisi comparativa in situ di opere del nord del Portogallo, si propone una revisione storico-artistica della pala d'altare.
In particolare, vengono esaminate le somiglianze con l'altare della confraternita del Bom Jesus dos Mareantes e l'insieme della chiesa della Misericórdia, entrambi a Caminha, il che permette di ipotizzare una cronologia approssimativa tra il 1700 e il 1725 e suggerisce un legame con le botteghe dei dintorni di Barcelos. Se c'è qualcosa da trarre da questo studio, è l'urgenza di continuare a studiare le opere religiose delle zone di confine, come modo per ricostruire tante storie condivise e onorare l'eredità di coloro che hanno reso possibile questo patrimonio.
Downloads
-
Abstract0
-
PDF (Español (España))0
-
EPUB (Español (España))0
Riferimenti bibliografici
Álvarez Fernández, D. (2001). El Retablo barroco en la antigua diócesis de Tui (Pontevedra).
Pontevedra: Diputación de Pontevedra.
· Bazin, G. (1953). Morphologie du retable portugais. Lisboa: Academia Nacional de Belas Artes.
· Fernandes Moreira, M. A. (2006). O barroco no Alto Minho. Viana do Castelo: Centro de Estudos
Regionais.
· Ferreira-Alves, N. M. (1989). A Arte da talha no Porto na época barroca: artistas e clientela,
materiais y técnica (Vol. 1). Porto: Cámara Municipal, Arquivo Histórico.
· Ferreira-Alves, N. M. (2001). A Escola de talha portuense: e a sua influência no norte de Portugal.
Lisboa: Inapa.
· Folgar, Mª. C. (2006). Algunos ejemplos de la influencia portuguesa en el barroco gallego.
Porta da Aira: revista de historia del arte orensano, 11, 371-402.
· García Iglesias, J. M (1990). Galicia tiempos de barroco. A Coruña: Fundación Caixa Galicia.
· Gómez Sobrino, J. (1981). Juan Antonio y Francisco Rolán de Santa Cruz: dos importantes
pintores guardeses del siglo XVIII. En J. GÓMEZ SOBRINO, A. GONZÁLEZ SANTISO y X.
MARTÍNEZ TAMUXE, Miscelánea guardesa: [Arte-periodismo-heráldica] (13-20). Tui: Museo y
Archivo Histórico Diocesano.
· Goy, A. (1989). Artistas, talleres e gremios en Galicia (1600-1650). Santiago de Compostela:
Servicio de Publicacións da Universidade de Santiago de Compostela.
· Iglesias Almeida, E. (1989). Arte y artistas en la antigua diócesis de Tui. Tui: Archivo y Museo
Diocesano.
· Iglesias Almeida, E. (2009). El antiguo obispado de Tui en Portugal. A Coruña: Toxosoutos.
· Machado Cardona, P. C. (2011, a). Miguel Coelho: um insólito artista da talha dourada. Revista
da Faculdade de Letras. Ciências e Técnicas do Patrimonio, vol. IX-XI, 418-438.
· Machado Cardona, P. C. (2011, b). Confrarias da Misericórdia. Dinâmicas artísticas do Minho.
En N. M. FERREIRA-ALVES, A Misericórdia de Vila Real e as Misericórdias no Mundo de
Expressão Portuguesa (515-533). Porto: CEPESE.
· Machado Cardona, P. C. (2015). A evolução dos retábulos minhotos entre os séculos XVII e
XVIII. Tradição e originalidade. CEPESE: População e Sociedade, 24, 61-73.
· Martínez Tamuxe, X. (2019). O Rosal presume da súa monumental igrexa de Santa Mariña
e do seu artístico retablo barroco. Cousas de: a túa revista, 1, 18-21.
· Pereira, A. M (2006). Arquitectura y arquitectos en la diócesis de Tui: siglos XVII y XVIII. A Coruña:
Fundación Barrié de la Maza.
· Portela, E. (2017). Tiempos de reforma y espacios de frontera. En torno a los orígenes del
monasterio de Santa María de Oia. Revista Chilena de Estudios Medievales, 50-60.
· Rega, I. (2010). Los retablos mayores en el sur de la diócesis de Santiago de Compostela durante
el siglo XVIII (1700 a 1775). Iglesia, cultura y poder. Santiago de Compostela: Servicio de Publicacións
da Universidade de Santiago de Compostela.
· Ribadeneyra, P. (1705). Flos Sanctorum de las vidas de los Santos (Vol. 1). Barcelona: Joseph
Llopis.
· Smith, R. C. (1982). A Talha em Portugal - Exposição de Documentação Fotográfica. Lisboa:
Fundação Calouste Gulbenkian.
Copyright (c) 2026 Noa Rodríguez Rodríguez

Questo lavoro è fornito con la licenza Creative Commons Attribuzione - Condividi allo stesso modo 4.0.
Las obras que se publican en esta revista están sujetas a los siguientes términos:
1. Los autores ceden de forma no exclusiva a la revista los derechos de explotación (reproducción, distribución, comunicación y transformación).
2. Las obras que se publican en esta revista están sujetas a la licencia Attribution-ShareAlike 4.0 International (CC By SA 4.0). Por lo que se pueden copiar, usar, difundir, transmitir y exponer públicamente, siempre que:
i) se cite la autoría y la fuente original de su publicación (revista, editorial y URL de la obra), permitiendo así su reconocimiento.
ii) se permite remezclar, transfromar o crear a partir del material mientras se mantenga la misma licencia del original.
3. Condiciones de auto-archivo. Se permite y se anima a los autores a difundir electrónicamente las versiones pre-print (versión antes de ser evaluada) y/o post-print (versión evaluada y aceptada para su publicación) de sus obras antes de su publicación, ya que favorece su circulación y difusión más temprana y con ello un posible aumento en su citación y alcance entre la comunidad académica. Color RoMEO: verde.





















