Institutional Transformations: Art, Education, and Social Space

Authors

DOI: https://doi.org/10.6018/reapi.652301
Keywords: Art-education, other institutionalities, emerging systems, critical transdisciplinarity

Supporting Agencies

  • EXPECT_ART. Exploring and Educating Cultural Literacy Through Art. (2024-2026). Programa Horizon Europe (HORIZON-CL2-2023-HERITAGE-01)

Abstract

119Hybrid practices between art and education not only facilitate the interconnection between these two fields but also reveal an interdisciplinary tension shaped by the institutional structures that frame them. In recent years, approaches that combine research, production, and context have emerged, promoting new forms of mediation and learning grounded in processes of mutual affectation. These developments respond to broader social and cultural transformations that require rethinking the relationships between both domains. Critical perspectives on institutional structures and on transdisciplinarity are central to this process, operating from within, from outside, or through the disruption of existing systems. The convergence of art, education, and social space —driven both by independent projects and by cultural policies— has generated hybrid models in which art works as a pedagogical tool and pedagogy becomes a platform for creative innovation. This process has not been spontaneous but rather the result of strategies aimed at fostering more inclusive and dynamic forms of institutionality. In this way, the interaction among these three spheres not only redefines their boundaries but also actively contributes to social transformation, generating learning environments that are more critical, participatory, and attuned to contemporary realities.

Downloads

Download data is not yet available.
Metrics
Views/Downloads
  • Abstract
    400
  • pdf (Español (España))
    172

References

Antón, R. - Colaborabora (2012). Una posibilidad para-desde donde operar en relación con la categoría arte. En (auotor); Porres, A.(dir.) (2012). Mecanismes de Porositat. Interseccions entre art, educació i territori. ACVic-Eumogràfic.

Art i Escola (s.f.). https://www.artiescola.cat/ca/

Beck, U. (2002). Libertad o capitalismo. Conversaciones con Johannes Willms. Barcelona: Paidós.

Belfiore, E. (2021). Who cares? At what price? The hidden costs of socially engaged arts labour and the moral failure of cultural policy. European Journal of Cultural Studies, 25(1), 61–78. https://doi.org/10.1177/1367549420982863

Bòlit Mentor (s.f.). https://web.girona.cat/bolit/educa/bolit-mentor

Cheang, S., & Suterwalla, S. (2020). Decolonizing the Curriculum? Transformation, Emotion, and Positionality in Teaching. Fashion Theory, 24(6), 879–900. https://doi.org/10.1080/1362704x.2020.1800989

En Residència (s.f.). https://www.enresidencia.org/

Fernández Gonzalo, J. (2011). Filosofía zombi. Barcelona, Anagrama.

Foucault, M. (2012), Vigilar y castigar: Nacimiento de la prisión. Biblioteca Nueva.

Giroux, H. (2005). Border crossings. (2 Ed.). Routledge

Groys, B. (2009). Education by infection. En Madoff, H. Art School (Propositions for the 21st. Centrury) (p. 25-32). MIT Press.

Gutiérrez, L., & Creekmore, M. (2013). Cultural Institutions and the Arts. Encyclopedia of Social Work. https://doi.org/10.1093/acrefore/9780199975839.013.97

Habitació 1418 (s.f.) https://www.cccb.org/es/actividades/ficha/venga-monjas-last-risas/231824

Helguera, P.; Hoff, . (2011). Pedagogia no campo expandido. Bienal do Mercosul.

Helguera, P. (2010). Notes Toward a Transpedagogy. Em Art, Architecture and Pedagogy: Experiments”, en ERLICH, K. (ed.). Learning. Viralnet.net

Holmes, B. (2006). Extradisciplinary Investigations. Towards a New Critique of Institutions. En Do you remember institutional critique? https://transversal.at/transversal/0106/holmes/en

Holmes, B. (2008). Investigaciones extradisciplinares. Hacia una nueva crítica de las instituciones. En VV.AA. (2008). Producción cultural y prácticas instituyentes. Líneas de ruptura en la crítica institucional. Traficantes de Sueños, pp. 205.

Hodgson, G. M. (2011). ¿Qué son las instituciones?. Revista CS, (8), 17-53. https://doi.org/10.18046/recs.i8.1128

Idensitat (2017). Espacios Zombi – Tamporalidades Urbanas (en línea) https://www.idensitat.net/es/espacios-zombi/1346-espacios-zombi-temporalidades-urbanas

Johnson, S. (2003). “Sistemas emergentes”. Fondo de Cultura Económica.

Klein, J.T. (2017). Typologies of interdisciplinarity. En Frodeman, R.; Klein, J.T., Dos Santos, R.C. (Ed.) (2017). The Oxford Handbook of Interdisciplinarity. Oxford University Press

Krauss, R. (1986). La escultura en el campo expandido. En FOSTER, H. (ed.)(1986). La posmodernidad. Kairós.

Luhmann, N. (2000). Art as a Social System. Stanford University Press.

Luhmann, N. (2004). Sociedad y sistema. La ambición de la teoría. Planeta.

Macaya A.; Valero E. (2022). Confluencias creativas. Un análisis interpretativo de las colaboraciones entre artistas y centros educativos. Arte, Individuo y Sociedad, 34(1), 295-315. https://doi.org/10.5209/aris.73872

(Autor). (año). Entre art i educació. Institucions híbrides, pràctiques experimentals i territoris per definir. En Acaso, M., Bosch, E., Carbó, G., Centelles, J. et all. Més enllà del binomi cultura i educació: aproximacions des de l’àmbit local. Barcelona: Diputació de Barcelona.

(Autor).; Porres, A. (Dir.) (año). Mecanismes de Porositat. Interseccions entre Art, Educació i Territori. ACVic-Eumogràfic.

(Autor).; Moliner, M. (año). Assemblearisme i Art. En Estat de la Cultura i les Arts 06_2018. pp. 85-93. Consell Nacional per la Cultura i les Arts.

Radiació+++ (s.f.). https://www.lapanera.cat/es/programas-publicos/radiacio-1

Rancière, J. (2003). El maestro ignorante. Cinco lecciones sobre la emancipación intelectual. Barcelona: Editorial Laertes.

Rogoff, I. (2011). El Giro. Arte y Políticas de Identidad, 4, 253–266. https://revistas.um.es/reapi/article/view/146111

Rogoff, I. (2008). Turning. e-flux journal # 0, november 2008. https://www.e-flux.com/journal/00/68470/turning/

Rutherford, J. (2003). Categorías zombis: Entrevista a Ulrich Beck. En Ulrich Beck y Elisabeth Beck-Gernsheim, La individualización. El individualismo institucionalizado y sus consecuencias sociales y políticas. Barcelona: Paidós.

Sancho-Gil, J. M., & Hernández-Hernández, F. (2018). La profesión docente en la era del exceso de información y la falta de sentido. Revista de Educación a Distancia (RED), 18(56). https://revistas.um.es/red/article/view/321491

Sandra T. & Wouter H. (2015). Art in transition. Manifesto for participatory art practices. De¯mos & CAL-XL.

Santiago Muñoz, A. (2017). La sociedad de control: una mirada a la educación del siglo XXI desde Foucault. Revista de Filosofía, vol.73. http://dx.doi.org/10.4067/S0718-43602017000100317

Sanz, T., & Rodriguez-Labajos, B. (2021). Does artistic activism change anything? Strategic and transformative effects of arts in anti-coal struggles in Oakland, CA. Geoforum, 122, 41–54. https://doi.org/10.1016/j.geoforum.2021.03.010

Schwittay, A. (2023). Teaching critical hope with creative pedagogies of possibilities. Pedagogy, Culture & Society, 33(1), 1–19. https://doi.org/10.1080/14681366.2023.2187439

Simon, N. (2010). The Participatory Museum. Museum ZO. https://participatorymuseum.org

Stoller, A. (2020). A Case for Critical Interdisciplinarity: Interdisciplinarity As Democratic Education. En Issues In Interdisciplinary Studies, Vol. 38 (1-2), Spring / Fall 2020

Universidad Nómada (2008). Prototipos mentales e instituciones monstruo. Algunas notas a modo de introducción. En Transversal: Instituciones Monstruo https://transversal.at/transversal/0508/universidad-nomada/es

Villa, Manuela. (2017). Experimentos de institucionalidad híbrida. En VV.AA (2017). Ni arte ni educación. Una experiencia en la que lo pedagógico vertebra lo artístico. Comunidad de Madrid - Matadero Madrid.

VV.AA. (2008). Producción cultural y prácticas instituyentes. Líneas de ruptura en la crítica institucional. Traficantes de Sueños.

Wali, A., & Collins, R. K. (2023). Decolonizing Museums: Toward a Paradigm Shift. Annual Review of Anthropology, 52(1), 329–345. https://doi.org/10.1146/annurev-anthro-052721-040652

Zona Intrusa (sf). http://www.mataroartcontemporani.cat/posts_projectes/zona-intrusa/

Published
31-01-2026
How to Cite
Parramon Arimany, R. (2026). Institutional Transformations: Art, Education, and Social Space. Arte Y Políticas De Identidad, 34, 118–137. https://doi.org/10.6018/reapi.652301